Bileşik faiz nedir, nasıl hesaplanır?
Bileşik faiz, bir dönemde kazanılan faizin sonraki dönemin anaparasına eklenmesidir. Basit faiz yalnızca ilk anapara üzerinden işler. İkisi karışınca süre uzadıkça fark büyür.
Yazılı anlatım
Formül
Son tutar = anapara × (1 + dönemlik oran) ^ dönem sayısı. Oran ve dönem aynı birimde olur. Yıllık %40 ve bir yıl, tek dönemdir: çarpan 1,40. Aynı oran aylık bileşikse önce aylık orana çevrilir.
Aylık oran bilinmiyorsa yıllık oranı 12'ye bölmek yaklaşık bir kısayoldur. Daha sıkı çeviri (1 + yıllık) ^ (1/12) − 1'dir. İkisi birkaç puan ayrışabilir.
Örnek
10.000 TL, aylık %3, 12 ay: 10.000 × 1,03^12 ≈ 14.258 TL. Faiz tutarı yaklaşık 4.258 TL'dir. Basit faizde 12 × %3 = %36 olurdu, sonuç 13.600 TL. Fark, faizin faizindendir.
Bu örnek bir ürün vaadi değildir. Vergi ve masraf son tutarı küçültür. Oran gerçekleşmek zorunda değildir; formül, senin yazdığın oranı uygular.
Nerede karışır?
Vadeli mevduatta faiz çoğu zaman vade sonunda bir kez yazılır; bu, vade içinde basit faizdir. Vade dolup anapara ile faiz birlikte yenilenirse bir sonraki vade bileşik çalışır.
Aylık enflasyonları toplayarak yıllığı bulmak da aynı hatadır. Yüzdeler üst üste biner.
Sık sorulan sorular
Bileşik faiz her zaman daha mı yüksek çıkar?
Aynı pozitif oranda, birden fazla dönemde evet. Oran sıfırsa basit ile aynıdır.
Güncel mevduat oranını bu sayfa bilir mi?
Hayır. Oranı sen yazarsın. Canlı rakam bu sayfada sabitlenmez.
Formül vergi düşer mi?
Hayır. Stopajı net orana sen düşersin, sonra formüle girersin.
Devamı
Bu sayfa genel bilgilendirmedir. Hangi ürünü seçeceğini, ne kadar alacağını veya ne zaman alıp satacağını söylemez. Yatırım tavsiyesi değildir (SPK III-37.1).